İçeriğe geç
Artvin Bölge

Küçük sorular, büyük merak; burçlara keyifli notlar

Ev ve Yaşam

Dolapları Ağzına Kadar Doldurmamak: Evde Hava Payı Bırakmak

Buzdolabından gardıroba, çamaşır makinesinden kilere kadar evde bırakılan boşluk işlevseldir. Hava payı bırakmanın pratik kuralları ve doluluğun görünmeyen maliyeti.

Banu Ilgaz 4 dk okuma

Evdeki pek çok sorunun kaynağı, alanın kötü kullanılması değil fazla kullanılmasıdır. Dolabın son rafına sıkıştırılan kutu, buzdolabının ağzına kadar doldurulmuş çekmecesi, duvara dayanmış bir çamaşır makinesi ilk bakışta yerden kazanç gibi görünür. Oysa bu eşyaların çalışması ya da içindekinin korunması, çoğu zaman aralarında bırakılan boşluğa bağlıdır. Hava payı bırakmak, evde en az temizlik kadar belirleyici ama çok daha az konuşulan bir alışkanlıktır.

Buzdolabında Hava Dolaşımı

Soğutucular içerideki havayı dolaştırarak çalışır. Raflar ağzına kadar doldurulduğunda hava akışı kesilir, bazı bölgeler gereğinden soğuk kalırken bazıları yeterince soğumaz. Sonuç, bir köşede donan sebze ve başka bir köşede erken bozulan üründür. Rafları tamamen doldurmamak, arka duvarla eşyalar arasında birkaç parmak boşluk bırakmak ve havalandırma deliklerinin önünü kapatmamak bu sorunu büyük ölçüde çözer. Kapı raflarında da aynı kural geçerlidir; sıkıştırılan şişeler kapının tam kapanmasını engelleyebilir.

Dondurucuda durum biraz farklıdır. Dondurucu doluyken daha verimli çalışır, çünkü donmuş kütle soğuğu tutar. Ancak burada da paketlerin arasında hava geçecek kadar aralık bırakmak gerekir; özellikle yeni konan bir ürünün hızlı donması için çevresinde boşluk olmalıdır. Tamamen tıka basa doldurulmuş bir dondurucuda arkadaki paketlere ulaşmak zorlaştığı için ürünler unutulur ve süresi geçer.

Cihazların Arkasındaki Pay

Buzdolabı, fırın, çamaşır ve bulaşık makinesi çalışırken ısı üretir ve bu ısıyı çevresine verir. Cihaz duvara ya da yan dolaba yapışık durduğunda ısı birikir, cihaz daha uzun süre çalışmak zorunda kalır. Kullanım kılavuzlarında genellikle arka ve yan taraflar için bırakılması gereken mesafe belirtilir; bu değer bir öneri değil çalışma koşuludur. Ankastre kurulumlarda dolabın havalandırma boşluklarının kapatılmaması, alt tarafındaki ızgaranın önüne eşya konmaması aynı nedenle önemlidir.

Gardırop ve Çekmecelerde Sıkışıklık

Giysi dolabı tıka basa dolduğunda iki sorun ortaya çıkar. Birincisi kumaşlar sürekli baskı altında kaldığı için kırışır ve askıdaki giysilerin omuz hattı bozulur. İkincisi, hava dolaşmadığı için özellikle dış duvara bakan dolaplarda nem birikebilir ve küf kokusu oluşur. Askılar arasında el geçecek kadar boşluk bırakmak, dolabı ara ara açık tutmak ve dolabı duvara tam yapışık kurmamak bu riski azaltır. Çekmecelerde de katlanan giysiler arasında pay bırakmak, hem aramayı kolaylaştırır hem de çekmecenin sıkışmasını önler.

Çamaşır ve Bulaşık Makinesinde Doluluk

Makineye kapasitesinin sonuna kadar yükleme yapmak tasarruf gibi görünse de sonuç genellikle tersidir. Çamaşırlar birbirine yapışık durduğunda su ve deterjan aralara ulaşamaz, temizlik düşer ve durulama yetersiz kalır. Tamburun üst kısmında bir el genişliği boşluk kalması, hareket için yeterli alan bırakır. Bulaşık makinesinde de tabaklar birbirine dayanmamalı, su püskürten kollar dönerken hiçbir parçaya takılmamalıdır. Aralık bırakmayan yükleme, çoğu zaman ikinci bir yıkama demektir.

  • Buzdolabı raflarını ve arka duvarını tamamen kapatmayın.
  • Cihazların arkasında ve yanlarında kılavuzda belirtilen mesafeyi bırakın.
  • Giysi dolabında askılar arasında hareket payı bırakın.
  • Çamaşır makinesini tamburun üstünde boşluk kalacak şekilde doldurun.
  • Kilerde kavanoz ve kutuları arka arkaya değil, görülecek biçimde yerleştirin.
  • Dolapların ve rafların arkasını ara ara boşaltıp havalandırın.

Kilerde Görünürlük Meselesi

Erzak dolabında aralık bırakmanın sebebi havalandırmadan çok görünürlüktür. Ürünler iki üç sıra halinde arka arkaya dizildiğinde arkadaki paketler görünmez olur; aynı üründen tekrar alınır, arkadaki ise süresi geçene kadar bekler. Rafı tam doldurmamak, her ürünün önden görünmesini sağlar. Yeni alınanı arkaya, eskisini öne almak da aynı mantığın devamıdır. Böylece dolap daha az dolu görünür ama içindekinin çok daha büyük bölümü gerçekten kullanılır.

Duvar ve Zeminle İlişki

Ağır mobilyaların dış duvara tam yapışık durması, özellikle soğuk aylarda o bölgede yoğuşmaya yol açabilir. Duvarla arada birkaç santimlik bir pay bırakmak, havanın dolaşmasını sağlar. Aynı şekilde halının altında kalan zemin ve sürekli kapalı duran bir sandığın içi de zaman zaman açılıp havalandırılmalıdır. Ev, tümüyle kapalı yüzeylerden değil, arasından hava geçebilen yüzeylerden hoşlanır.

Doluluğun Görünmeyen Maliyeti

Bir dolabı sonuna kadar doldurmak kısa vadede yer kazandırır. Uzun vadede ise daha sık yıkanan çamaşır, erken bozulan gıda, daha çok çalışan cihaz ve unutulan ürünler biçiminde geri döner. Evde hava payı bırakmak, aslında ileride harcanacak zamanı ve parayı baştan azaltan sessiz bir düzenleme yöntemidir. Ölçü basittir: bir yere son parçayı zorlayarak sokuyorsanız, orası zaten dolmuştur.